Sasse Praot

Het zijn woorden, gezegden en uitdrukkingen, zoals die eertijds gangbaar waren en hier aan de vergetelheid worden onttrokken. Alles werd opgetekend in Sas van Gent, wat weer niet betekent dat het allemaal zuiver “Sas” is. Immers, de invloed van het zo nabije België en de nabuurgemeenten is groot. Het zijn gewoon losse flodders van het Sasse dialect, die zonder enig verband in een willekeurige volgorde achter elkaar geplaatst worden.

Elk dialect heeft ‘n eigen specifieke woordenschat. Dat niet alleen, het wordt dikwijls gesproken met een eigen tongval, een eigen intonatie die het meestal onderscheidt van naburige dialecten. Hiermee wordt dikwijls een subtiele nadruk gelegd op de betekenis of de bedoeling van een woord of uitdrukking. Kenmerkend voor het Sasse dialect is de langgerekte -è- klank zoals in “fl-è-sje”. In Sasse Praot schrijven we deze è klank als ê

Omdat het moeilijk is het Sasse dialect fonetisch te noteren, volstaan we binnen de Heemkundige Kring met een en ander gewoon op te schrijven zoals we het horen. In Sas van Gent hebben we te maken met een vrij aparte vorm van dialect. In vroegere tijden bestond het grootste deel van haar inwoners uit krijgsvolk. Het garnizoen telde veel krijgslieden uit verre streken, veelal huurlingen afkomstig uit Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk of Zwitserland. Ook waren velen afkomstig uit de zuidelijke Nederlanden. Dit samenraapsel van nationaliteiten had natuurlijk invloed op het lokale spraakgebruik. Verder speelde het feit, dat de vesting Sas van Gent een vrij besloten karakter had, een grote rol. Kontakten met de bevolking in de omgeving waren er nauwelijks. Nog later, toen er van een vesting of van geïsoleerd zijn geen sprake meer was, heeft de spreektaal hier veel invloed ondergaan van de kontakten met het aangrenzende België. Deze invloeden zijn duidelijk in het Sasse dialect te herkennen.

Eigenlijk is het “Sas” geen echt dialect, maar meer een samenraapsel van diverse, onderling heel verschillende spraakgebruiken. Dit is dan ook de reden waarom in “Sasse Praot” alles wordt opgenomen en opgeschreven wat men toevallig hoort spreken, zonder erbij stil te staan of het wel echt “Sas”is. Want wat is echt “Sas”? In 2024 verscheen en er een scheurkalender met Sasse Praot, samengesteld door de Sasse Margot de la Ruelle die in samenwerking met de Heemkundige Kring 365 Sasse woorden en gezegden verzamelde. Voor elke dag één. De kalender is uitverkocht maar nog wel in te zien in het Infocentrum van de Heemkundige Kring.